Sarakari Jameenu Sakrama: ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ಸಕ್ರಮ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ನಮೂನೆ 57, 94ಎ, 94ಬಿ ಕಲಂಗಳು, ಅರ್ಹತೆ, ನಗರ ಮಿತಿ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಕ್ರಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ…
ಗ್ರಾಮೀಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ರೈತರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಜಮೀನು ಒಂದು ದಿನ ‘ಇದು ನಿಮ್ಮದಲ್ಲ, ಸರ್ಕಾರದ ಗೋಮಾಳ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಎಷ್ಟು ಆಘಾತವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿ ನೋಡಿ.
ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿರುವ ಭೂಮಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು (Gomal Land) ಸಕ್ರಮ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಯಾವ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಇದೆ? ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದು? ಯಾವ ಮಿತಿಗಳು ಇವೆ? ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ಎಂದರೇನು?
ಅಸಲಿಗೆ ‘ಗೋಮಾಳ’ ಎಂಬ ಪದವೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮದ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಒದಗಿಸಲು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು (Government Grazing Land).
Karnataka Land Revenue Act, 1964 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100 ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಎಕರೆ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಈ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಭೂಹೀನತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ರೈತರು ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಇದನ್ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಗರ್ ಹುಕುಂ ಸಾಗುವಳಿ (Unauthorized Cultivation / Bagar Hukum) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Land Podi Delay: ಜಮೀನು ಪೋಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಜಿ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ? ರೈತರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ…
ಬಗರ್ ಹುಕುಂ ಸಾಗುವಳಿ ಎಂದರೇನು?
ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಬಗರ್ ಹುಕುಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ರೈತರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಂತಹ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು (Legal Regularization) ಸರ್ಕಾರ ಸಮಯಾವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಅಕ್ರಮ-ಸಕ್ರಮ (Regularization) ಯೋಜನೆ.
ಯಾವ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇದೆ?
Karnataka Land Revenue Act, 1964 ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಂಗಳು (Sections) ಗೋಮಾಳ ಅಥವಾ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ:
- Section 94-A
- Section 94-B
- Section 94-C (ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿಗಾಗಿ)
- Section 94-CC (ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿಗಾಗಿ)
ಈ ಕಲಂಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳಡಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನಧಿಕೃತ ಸಾಗುವಳಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ನಮೂನೆ 57 (Form 57) ಎಂದರೇನು?
ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು ಸಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಎಂದರೆ ನಮೂನೆ 57 (Form 57 Application).
ಈ ಅರ್ಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿದವರಿಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭೂಹೀನ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: NADEP Compost Guide: ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ | ಹೀಗೆ ಬಳಸಿದರೆ ಸಿಗಲಿದೆ ಹತ್ತಾರು ಲಾಭ
ಯಾರು ನಮೂನೆ 57 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದು?
ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅರ್ಹತೆ (Eligibility Criteria)ಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ:
- ಕನಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಸಾಗುವಳಿ: ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕನಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಪಹಣಿ (RTC), ಬೆಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಾಕ್ಷಿದಾರರ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
- ಭೂಹೀನತೆ (Landless Condition): ಅರ್ಜಿದಾರರು ಭೂಹೀನರಾಗಿರಬೇಕು. ಬೇರೆ ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು.
- ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 4 ಎಕರೆ 38 ಗುಂಟೆ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ರಮ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು 10 ಎಕರೆ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜಮೀನು ಸಕ್ರಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾವ ಜಮೀನುಗಳು ಸಕ್ರಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ?
ಅಂದಹಾಗೇ ಎಲ್ಲಾ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಮ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು (Restrictions) ಇವೆ:
1. ನಗರ ಮಿತಿ (Urban Limit Restriction):
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ 18 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಜಮೀನು, ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ 10 ಕಿಮೀ, ನಗರಸಭೆಗಳಿಂದ 5 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನುಗಳು ಸಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
2. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಅನುಪಾತ:
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ಉಳಿಯಲೇಬೇಕು. ಸಕ್ರಮ ಮಾಡಿದರೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಕ್ರಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಿದ ಅರ್ಹ ರೈತರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನನ್ನು ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:
ಹಂತ 1: ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ನಮೂನೆ 57 ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ (Tahsildar Office) ಕಚೇರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಹಂತ 2: ಬಗರ್ ಹುಕುಂ ಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಂತ 3: ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಕಂದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಕರು (Revenue Inspector), ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ (Village Accountant) ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸದರಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಾಗುವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ? ಜಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಂತ 4: ವರದಿ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸು: ಪರಿಶೀಲನಾ ವರದಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಮಿತಿ ಸಾಗುವಳಿ ಚೀಟಿ (Saguvali Chiti) ನೀಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹಂತ 5: ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿ: ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾಗುವಳಿ ಚೀಟಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಕ್ರಮ ಅವಕಾಶ
ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವವರಿಗೆ ಸಹ ಸಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ Section 94-C ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ Section 94-CC ಕಲಂಗಳಡಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ (Title Deed) ಪಡೆದು ವಾಸದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಗಮನಿಸಿ; ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ, ಜಾನುವಾರು ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ, ನಗರ ಮಿತಿ ನಿಯಮದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Land Podi Guide: ಪೋಡಿ ಎಂದರೇನು? ಏಕೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು? ರೈತರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು (Required Documents)
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ ದಾಖಲೆಗಳು:
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್
- ಮತದಾರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ
- ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್
- ಪಹಣಿ / RTC
- ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ರಸೀದಿ
- ಸಾಕ್ಷಿದಾರರ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ
- ಫೋಟೋಗಳು
ರೈತರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳು
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ (Legal Expert) ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
- ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು (Government Notification) ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
- ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಡಿ.
ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಭೂ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಪಡೆಯಿರಿ
ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ಸಕ್ರಮ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ರೈತರ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಹೋರಾಟ. ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ (Government Policy) ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ನೀವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದ ಜಮೀನಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಪಡೆಯುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳು, ನಿಯಮಗಳ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ. ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.