NADEP Compost Guide: ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ, ಅರೆಬೆಂದ ಗೊಬ್ಬರದ ಅಪಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ನೆಡೆಪ್ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಸಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ…
ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ (Organic Farming) ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಅಥವಾ ಕೋಳಿ ಹಿಕ್ಕೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವು ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು (Soil Health) ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸದೇ ಹೋದರೆ ಇದೇ ಗೊಬ್ಬರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವೂ ಆಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹೇಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ (Scientific Method) ಬಳಸಬೇಕು? ಅರೆಬೆಂದ ಗೊಬ್ಬರದ ಅಪಾಯಗಳೇನು? ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಗಣಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ (Compost) ತಯಾರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರದ ಮಹತ್ವ
ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ (Nitrogen), ಫಾಸ್ಫರಸ್ (Phosphorus), ಪೊಟಾಷಿಯಂ (Potassium) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು (Micronutrients) ಇರುತ್ತವೆ.
ಇವು ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ (Soil Structure) ಸುಧಾರಿಸಿ, ನೀರು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Water Holding Capacity) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸುವುದರಿಂದ:
- ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಾಣುಗಳ (Beneficial Microbes) ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಬೇರು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ
- ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಉತ್ಪಾದಕತೆ (Sustainable Yield) ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
ಅರೆಬೆಂದ ಗೊಬ್ಬರದ ಅಪಾಯಗಳು
ಹಲವಾರು ರೈತರು ತಾಜಾ ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ಕೊಳೆತ ಸಗಣಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಅರೆಬೆಂದ ಸಗಣಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ:
- ವಿಷ ಅನಿಲಗಳು (Toxic Gases) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ
- ಬೇರುಗಳು ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
- ರೋಗಕಾರಕ ಜೀವಾಣುಗಳು (Pathogens) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ
- ಕಳೆ ಬೀಜಗಳು (Weed Seeds) ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಕೆ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಗಳು ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗಬಾಧೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೇರವಾಗಿ ಸಗಣಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಳೆತ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 12th Pass Central Govt Jobs: ಪಿಯುಸಿ ಪಾಸಾದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಳದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳು | ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ…
ತಿಪ್ಪೆಗುಂಡಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು?
ಸಗಣಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ತಿಪ್ಪೆಗುಂಡಿ (Compost Pit) ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
- ಗಾಳಿಯಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು
- ಮಳೆ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳದAತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು
- ನೇರ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು
ನೇರ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಸಗಣಿ ರಾಶಿ ಇಟ್ಟರೆ 30°C ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಮಳೆ ನೀರಿನಿಂದ ನೈಟ್ರೇಟ್ (Nitrate) ಅಂಶ ಭೂಮಿಗೆ ಇಂಗಿ ಹೋಗಿ ಬೋರ್ವೆಲ್ ನೀರು ಉಪ್ಪಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಸಂಗ್ರಹಣೆ (Proper Storage) ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಕೆ ಯಾಕೆ ಅಗತ್ಯ?
ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ:
- C:N ಅನುಪಾತ (Carbon: Nitrogen Ratio) ಸಮತೋಲನವಾಗುತ್ತದೆ
- ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ರೂಪಕ್ಕೆ (Available Form) ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ
- ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ
- ರೋಗಕಾರಕ ಜೀವಾಣುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ

ನೆಡೆಪ್ ವಿಧಾನ – ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯ
ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಗಣಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ‘ನೆಡೆಪ್ ವಿಧಾನ’ (NADEP Method).
ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರೈತ Narayan Deorao Pandharipande ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ‘NADEP’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ:
- ಗುಂಡಿ ಅಗೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡಿಮೆ
- ಗೊಬ್ಬರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಉತ್ತಮ
- ಕಡಿಮೆ ಸಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ
- ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Land Podi Guide: ಪೋಡಿ ಎಂದರೇನು? ಏಕೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು? ರೈತರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತೊಟ್ಟಿ ನಿರ್ಮಾಣ
ನೆಡೆಪ್ ತೊಟ್ಟಿಯ ಅಳತೆ:
- ಅಗಲ: 6 ಅಡಿ
- ಉದ್ದ: 10 ಅಡಿ
- ಎತ್ತರ: 3 ಅಡಿ
ತಳಭಾಗ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಾಡಬಾರದು. ಮಣ್ಣಿನ ನೆಲ ಇರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು (Soil Microorganisms) ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಒಳನುಗ್ಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
10’ x 6’ x 3’ ಅಳತೆಯ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 90-120 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2500 ಕೆಜಿ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3 ಬಾರಿ ತಯಾರಿಸಿದರೆ 7.5 ಟನ್ ಗೊಬ್ಬರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು.
ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
- 150 ಕೆಜಿ ಸಗಣಿ
- 1350 ಕೆಜಿ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ
- 810 ಕೆಜಿ ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Dry Biomass)
- 540 ಕೆಜಿ ಹಸಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Green Biomass)
- 1500 ಕೆಜಿ ಚೌಳು ಇಲ್ಲದ ಮಣ್ಣು
ಪದರ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನ
ಪ್ರತಿ ಪದರದಲ್ಲಿ 27 ಕೆಜಿ ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯ, 18 ಕೆಜಿ ಹಸಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ, 5 ಕೆಜಿ ಸಗಣಿ (70 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ), 50 ಕೆಜಿ ಮಣ್ಣು ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟು 30 ಪದರ ಹಾಕಬೇಕು. 30ನೇ ಪದರದ ಮೇಲೆ 4 ಇಂಚು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಸಗಣಿ ದ್ರಾವಣ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.
ಗೊಬ್ಬರ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ಅವಧಿ
90-120 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ದುರ್ವಾಸನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೃದುವಾಗಿ ಕುಟ್ಟಿದಂತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಬಹುದು.
ನೆಡೆಪ್ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಲಾಭಗಳು
- ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಮತೋಲನ (Balanced Nutrients)
- ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ ಸುಧಾರಣೆ
- ನೀರು ಉಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ
- ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ (Disease Resistance)
- ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳ
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Global Shiva Temples: ಮಹಾಶಿವನ ವಿಶ್ವರೂಪ | ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರಭಾವ | ವಿಶ್ವದ ಟಾಪ್ 10 ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪರಿಚಯ
ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ
- ನೆಡುವ ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಹಾಕುವುದು
- ನೆಡುವ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದು
- ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ಬೇರು ಸುತ್ತ ಹಾಕುವುದು
- ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ 2-3 ಟನ್ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಸಾಕು.
ಕೃಷಿ ಭವಿಷ್ಯ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿದೆ
ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವು ರೈತನಿಗೆ ಉಚಿತ ಸಂಪತ್ತು. ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅರೆಬೆಂದ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ನೆಡೆಪ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಿ ಬಳಸಿದರೆ:
- ಮಣ್ಣು ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತದೆ
- ಬೆಳೆ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗುತ್ತದೆ
- ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿದೆ (Soil Sustainability). ಹೀಗಾಗಿ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.